Neno,
Limewekwa Wazi
Soma Biblia bure ↗

James Childers · Mwandishi na Mhariri

Tamko la Imani la Mwandishi

Tamko kamili la James Childers kama lilivyochapishwa katika toleo la Kiswahili, Neno Limewekwa Wazi — Injili Kulingana Na Mathayo. Kushiriki misimamo hii kunawasaidia wasomaji kuelewa na kupima mtazamo ulio nyuma ya ufafanuzi na maelezo ya kujifunza.

Soma tamko la imani ↓

Picha ya James Childers, mwandishi na mhariri wa Neno, Limewekwa Wazi
James Childers · Mwandishi na Mhariri

Mwandishi wa kazi ya TWMC

James Childers

Elewa kwanza.
Jifunze kwa uangalifu.
Maandiko yabaki katikati.

James Childers anaandaa na kuhariri Neno, Limewekwa Wazi, kazi ya ufafanuzi wa Agano Jipya na miongozo ya kujifunza inayochapishwa na Bravo Zulu Media.

Kazi hii inaweka ufafanuzi kwa lugha iliyo wazi pamoja na King James Version ya Kiingereza, Kigiriki na Kigiriki kilichoandikwa kwa herufi za Kilatini, ili kuwasaidia wasomaji kulinganisha maandishi na kuchunguza maana ya Maandiko. Miongozo ya kujifunza inayoambatana nayo ina maelezo mapana zaidi, maelezo ya tafsiri na maelezo ya kitheolojia.

Katika uhariri wake, James anayaweka Maandiko mbele. TWMC inatolewa kama msaada wa kujifunza: mwaliko wa kusoma kwa makini, kuchunguza muktadha, kulinganisha maneno, na kutofautisha maandishi ya Biblia na tafsiri ya mtu.

Kisomaji cha bure mtandaoni ni huduma ya Bravo Zulu Media na zawadi kwa wasomaji duniani kote. Mathayo inapatikana kwa Kiingereza, Kihispania na Kiswahili, na vitabu na lugha zaidi zinapangwa kadiri kazi inavyoendelea.

Bravo Zulu Media kwenye YouTube ↗

Kwa nini tunaweka tamko hili

Ufafanuzi na mwongozo wa kujifunza vinahusisha ufasiri. Kushiriki misimamo ya mwandishi kunafanya mtazamo huo uonekane, na kunawasaidia wasomaji kupima ufafanuzi, maamuzi ya tafsiri na maelezo ya kujifunza wakiwa na ufahamu wa mtazamo wa mwandishi.

Tamko hili ni mwaliko wa kuipima kazi hii kwa makini kwa Maandiko. Halichukui nafasi ya maandishi ya Biblia, na wasomaji hawaombwi kukubaliana na kila ufasiri ili kutumia kisomaji cha bure. Kama James anavyothibitisha katika tamko lenyewe, Maandiko yanabaki kuwa mamlaka ya mwisho, hata juu ya hitimisho lake mwenyewe.

Ili kuona maelezo yetu ya kitheolojia na ya tafsiri yanatoka wapi, soma Maelezo Yetu ya Kitheolojia na ya Tafsiri Yanatoka Wapi.

Katika tamko hili

  1. I. Maandiko
  2. II. Mungu
  3. III. Yesu Kristo
  4. IV. Roho Mtakatifu
  5. V. Wanadamu
  6. VI. Dhambi
  7. VII. Wokovu kwa neema kupitia imani
  8. VIII. Kuhesabiwa haki na kutakaswa
  9. IX. Ubatizo
  10. X. Kanisa
  11. XI. Meza ya Bwana
  12. XII. Uanafunzi wa Kikristo
  13. XIII. Ndoa ujinsia na heshima ya mwanadamu
  14. XIV. Ufalme wa Mungu
  15. XV. Mauti ufufuo hukumu na umilele
  16. XVI. Agizo kuu
  17. XVII. Maandiko ufasiri na unyenyekevu wa kitheolojia
  18. XVIII. Kristo na Zaburi 22
  19. XIX. Mamlaka ya mwisho

TAMKO LA IMANI LA MWANDISHI

I. Maandiko

Ninaamini kwamba Biblia Takatifu ni Neno la Mungu lililovuviwa, lililoandikwa na waandishi wa kibinadamu chini ya uvuvio wa Roho Mtakatifu. Maandiko ni ya kweli, yanategemeka, yanatosha, na yana mamlaka katika yote yanayofundisha.

Biblia ndiyo kipimo cha mwisho ambacho mafundisho, mapokeo, uzoefu, imani binafsi, mifumo ya kitheolojia, na desturi za kanisa lazima zipimwe nacho.

Hakuna dhehebu, mchungaji, msomi, kanuni ya imani, ungamo, mapokeo, au kifaa cha kiteknolojia kilicho juu ya Neno la Mungu.

Ninaamini Maandiko yanapaswa kufasiriwa kwa kuzingatia kwa makini lugha zake za asili, sarufi, mazingira ya kihistoria, muktadha wa kifasihi, na ujumbe wote wa Mungu.

Pale Maandiko yanaposema wazi, tunapaswa kusema wazi. Pale maandishi yanapoacha nafasi ya kutokuwa na uhakika, tunapaswa kukubali hali hiyo badala ya kudai zaidi ya yale Maandiko yenyewe yanayoruhusu.

Uelewa wangu, mapokeo ya dhehebu langu, au upendeleo wangu wa kitheolojia unapopingana na maandishi ya Biblia, maandishi ya Biblia lazima yatawale.

Maandiko: Zaburi 19:7–11; Zaburi 119:89, 105, 160; Mathayo 5:17–18; Yohana 17:17; Matendo 17:11; 2 Timotheo 3:14–17; 2 Petro 1:19–21; Waebrania 4:12.

II. Mungu

Ninaamini kwamba kuna Mungu mmoja aliye hai na wa kweli, wa milele, mwenye mamlaka kuu, mtakatifu, mwenye haki, mwenye upendo na rehema, mwadilifu, na mkamilifu katika sifa zake zote.

Mungu yupo milele kama Baba, Mwana, na Roho Mtakatifu: Nafsi tatu tofauti, lakini Mungu mmoja.

Baba ni Mungu.

Mwana ni Mungu.

Roho Mtakatifu ni Mungu.

Mungu aliumba vitu vyote na anavitegemeza kulingana na mapenzi na kusudi lake lenye mamlaka kuu.

Yeye pekee anastahili kuabudiwa, kutiiwa, kutukuzwa, na kusifiwa.

Maandiko: Mwanzo 1:1; Kumbukumbu la Torati 6:4; Isaya 6:1–5; Isaya 43:10–11; Isaya 45:5–6; Mathayo 28:19; Yohana 1:1–3; Matendo 5:3–4; 2 Wakorintho 13:14; Wakolosai 1:16–17; Ufunuo 4:11.

III. Yesu Kristo

Ninaamini kwamba Yesu Kristo ni Mwana wa Mungu wa milele.

Yeye si kiumbe aliyeumbwa. Alikuwapo kabla ya kufanyika mwanadamu, na anashiriki kikamilifu asili ya uungu. Akiwa Neno la Mungu la milele, yeye ndiye ambaye kupitia kwake vitu vyote viliumbwa, na ndani yake vitu vyote hushikamana.

Mwana wa milele alitwaa ubinadamu halisi. Alitungwa mimba kwa Roho Mtakatifu na kuzaliwa na bikira Mariamu. Alifanyika mwanadamu kamili bila kuacha kuwa Mungu kamili: Nafsi moja, Mungu kweli na mwanadamu kweli.

Aliishi bila dhambi, akamtii Baba kikamilifu, akatangaza Ufalme wa Mungu, akatimiza Maandiko, akafanya matendo makuu, na akamfunua Baba.

Yesu alitoa maisha yake kwa hiari msalabani kwa ajili ya wenye dhambi. Kifo chake kilikuwa halisi, dhabihu iliyotolewa badala yao, na ya kutosha.

Alizikwa, naye akafufuliwa kutoka kwa wafu katika mwili siku ya tatu.

Alipaa kwenda kwa Baba, anatawala akiwa Bwana, anawaombea watu wake, na ana mamlaka yote mbinguni na duniani.

Yesu Kristo atarudi mwenyewe kwa kuonekana katika utukufu.

Yeye pekee ndiye Bwana na Mwokozi.

Hakuna wokovu katika mwingine yeyote.

Maandiko: Isaya 7:14; Isaya 53:4–12; Mathayo 1:18–25; Mathayo 28:18–20; Yohana 1:1–3, 14; Yohana 8:58; Yohana 10:30; Yohana 20:28; Matendo 1:9–11; Matendo 4:12; Warumi 5:6–11; 1 Wakorintho 15:3–8; Wafilipi 2:5–11; Wakolosai 1:15–20; Wakolosai 2:9; Waebrania 4:14–15; Waebrania 7:25.

IV. Roho Mtakatifu

Ninaamini kwamba Roho Mtakatifu ni Mungu kikamilifu, na anatenda akiwa Nafsi katika uumbaji, ufunuo, kuwafanya watu watambue dhambi zao, kuzaliwa upya, utakaso, utoaji wa karama, na maisha ya Kanisa.

Roho Mtakatifu huudhihirishia ulimwengu ukweli kuhusu dhambi, haki, na hukumu.

Huwapa uzima mpya wanaoamini, hukaa ndani ya waamini, huzaa tunda la kiroho, huliwezesha Kanisa, hugawa karama kama apendavyo, huongoza, huimarisha, hufundisha, na huendelea kuwafanya watu wa Mungu wafanane na tabia ya Kristo.

Roho Mtakatifu kamwe hapingani na Neno alilolivuvia.

Kwa hiyo, kila dai la ufunuo, uzoefu wa kiroho, msukumo wa ndani, unabii, au udhihirisho lazima lipimwe kwa Maandiko.

Maandiko: Mwanzo 1:2; Yohana 3:5–8; Yohana 14:16–17, 26; Yohana 16:7–15; Matendo 5:3–4; Warumi 8:9–16, 26–27; 1 Wakorintho 2:10–14; 1 Wakorintho 12:4–11; Wagalatia 5:16–25; Waefeso 1:13–14; 2 Petro 1:20–21.

V. Wanadamu

Ninaamini kwamba wanadamu waliumbwa na Mungu kwa mfano wake, hivyo wana heshima na thamani ya asili na wanawajibika mbele zake.

Wanadamu waliumbwa kwa ushirika na Mungu, lakini walimwasi kwa dhambi.

Kwa sababu ya dhambi, wanadamu wameanguka na wametengwa na Mungu. Hawawezi kujipatanisha naye kwa maadili, dini, taratibu za ibada, kustahili kwao wenyewe, falsafa, au matendo mema.

Kila mtu anawajibika mbele za Mungu na anahitaji ukombozi.

Maandiko: Mwanzo 1:26–27; Mwanzo 2:7; Mwanzo 3:1–24; Zaburi 8:3–6; Warumi 1:18–25; Warumi 3:9–23; Warumi 5:12–19; Waefeso 2:1–3.

VI. Dhambi

Ninaamini kwamba dhambi ni uasi dhidi ya Mungu, na inahusisha matendo ya dhambi pamoja na hali ya kuanguka ya wanadamu.

Dhambi ni zaidi ya udhaifu, ujinga, athari za utamaduni, au matatizo ya kisaikolojia.

Wote wametenda dhambi na kupungukiwa na utukufu wa Mungu.

Dhambi huleta hukumu na mauti, na wanadamu hawawezi kutatua tatizo la dhambi bila neema ya Mungu.

Maandiko: Mwanzo 3:1–19; Zaburi 51:5; Isaya 53:6; Isaya 59:1–2; Warumi 3:10–23; Warumi 5:12; Warumi 6:23; Yakobo 1:14–15; 1 Yohana 3:4.

VII. Wokovu kwa neema kupitia imani

Ninaamini kwamba wokovu ni tendo la neema ya Mungu pekee, nao hupokelewa kwa imani katika Yesu Kristo.

Wanadamu hawawezi kupata wokovu kwa kuustahili.

Msamaha, kupatanishwa na Mungu, kuhesabiwa haki, kufanywa watoto wa Mungu, na uzima wa milele vinawezekana kupitia kifo na ufufuo wa Yesu Kristo.

Imani iokoayo inahusisha kumtumaini Kristo kwa kweli na huambatana na toba: kugeuka kutoka dhambini na kumwelekea Mungu.

Matendo mema hayanunui wokovu. Badala yake, utii na tunda la kiroho ni matokeo yanayotarajiwa ya imani ya kweli.

Ninaamini kwamba Mungu anapomwokoa mtu, kazi ya upatanisho ya Kristo inatosha kwa dhambi za mwamini: za zamani, za sasa, na za baadaye.

Kristo hahitaji kutolewa dhabihu tena Mkristo anapotenda dhambi.

Dhabihu yake ilitolewa mara moja na inatosha kwa wakati wote.

Hilo haliifanyi dhambi kuwa jambo dogo wala halimpi mwamini ruhusa ya kuishi katika uasi. Neema kamwe si kibali cha kutenda dhambi.

Badala yake, mwamini anayetenda dhambi anaitwa kuungama, kutubu, kurejesha ushirika, na kuendelea kujitiisha kwa kazi ya Roho Mtakatifu inayobadilisha maisha.

Wokovu ni wa Mungu.

Maandiko: Yohana 3:16–18; Yohana 5:24; Yohana 10:27–30; Warumi 3:21–28; Warumi 5:1–11; Warumi 6:1–2, 23; Warumi 8:1, 31–39; Waefeso 2:1–10; Tito 3:3–7; Wakolosai 2:13–14; Waebrania 7:25; Waebrania 9:24–28; Waebrania 10:10–14; 1 Petro 1:3–5; 1 Yohana 1:8–2:2.

Wakolosai 2:13 ni muhimu hasa kwa sababu Paulo anasema Mungu amewasamehe waamini kwa neema “makosa yetu yote.” Kisha Waebrania inaeleza kwamba dhabihu ya Kristo ilitolewa mara moja tu, bila kuhitaji kurudiwa, na kwamba ina matokeo kwa wakati wote.

VIII. Kuhesabiwa haki na kutakaswa

Ninaamini Maandiko yanaweka tofauti muhimu kati ya kuhesabiwa haki 

na kutakaswa.

Kuhesabiwa haki

Kuhesabiwa haki hutokea mwenye dhambi anapookolewa kwa neema kupitia imani katika Yesu Kristo.

Mungu humtangaza mwamini kuwa mwenye haki kwa msingi wa Kristo na kazi yake iliyokamilishwa, si kwa sababu mwamini amefikia haki kwa jitihada zake mwenyewe.

Kuhesabiwa haki si mchakato wa hatua kwa hatua wa kufanywa mtu anayekubalika kwa Mungu.

Ni badiliko la msingi linalotokea mara moja katika hali ya mwamini mbele za Mungu.

Kwa hiyo, akiwa amehesabiwa haki kwa imani, mwamini ana amani na Mungu.

Mwamini haingii na kutoka katika kuhesabiwa haki kila mara anapotenda dhambi.

Haki yetu mbele za Mungu inategemea Kristo, si uwezo wetu wa kudumisha maisha yasiyo na dhambi.

Maandiko: Warumi 3:23–28; Warumi 4:1–8, 22–25; Warumi 5:1, 9; Warumi 8:1, 30–34; 1 Wakorintho 6:11; 2 Wakorintho 5:21; Wagalatia 2:16; Wafilipi 3:8–9; Tito 3:5–7.

Warumi 5:1 inasema waamini “wamehesabiwa haki kwa imani,” na kwa hiyo wana amani na Mungu. Kisha Warumi 8:1 inatangaza kwamba walio ndani ya Kristo hawana “hukumu ya adhabu.”

Wakristo bado hutenda dhambi

Siamini kwamba wokovu huleta ukamilifu wa kutokuwa na dhambi mara moja.

Wakristo bado wanaweza kutenda dhambi baada ya kuongoka.

Maandiko yanawaonya waamini wazi dhidi ya dhambi kwa sababu waamini bado wanaweza kutenda dhambi.

Kuwepo kwa dhambi inayoendelea hakumaanishi kwamba kuhesabiwa haki kumeshindwa. Badala yake, kunaonyesha kwamba tunaendelea kumtegemea Kristo na kwamba tunahitaji kazi ya utakaso ya Roho Mtakatifu.

Mkristo hapaswi kamwe kuzoea dhambi na kuridhika nayo. Tunaiungama, tunaitubia, tunapigana nayo, na kwa Roho tunazidi kuyaua matendo ya mwili.

Lakini kushindwa kwetu hakuhitaji Kristo asulibiwe tena.

Yesu Kristo anabaki kuwa Mwombezi wetu.

Maandiko: Warumi 7:15–25; Warumi 8:12–14; Wagalatia 5:16–17; Wafilipi 3:12–14; Yakobo 3:2; 1 Yohana 1:8–10; 1 Yohana 2:1–2.

Maneno ya Yohana yako wazi sana. Wakristo wanaodai kutokuwa na dhambi wanajidanganya, lakini mara moja Yohana anasema kwamba mwamini akitenda dhambi, “tunaye Mwombezi kwa Baba.”

Kutakaswa

Kutakaswa ni kazi inayoendelea ya Mungu ndani ya mwamini kupitia uwepo wa Roho Mtakatifu anayekaa ndani yake.

Kuhesabiwa haki hubadilisha hali yetu mbele za Mungu; kutakaswa hubadilisha hatua kwa hatua namna tunavyoishi.

Roho Mtakatifu anafanya kazi ndani ya waamini ili tuzidi kufanana na Yesu Kristo.

Tunabadilishwa.

Tunajifunza utii.

Tunaiua dhambi.

Tunazaa tunda la kiroho.

Tunakua katika utakatifu.

Tunazidi kufanana na Kristo.

Kazi hii inaendelea katika maisha yote ya Mkristo, nayo haitafikia ukamilifu wake wa mwisho mpaka Mungu aikamilishe kazi yake ndani yetu.

Kwa hiyo, kuhesabiwa haki na kutakaswa hakupaswi kuchanganywa, lakini pia hakupaswi kutenganishwa.

Tunahesabiwa haki kwa sababu ya Kristo, si kwa sababu tumetakaswa vya kutosha.

Na wale ambao Kristo anawahesabia haki, Roho Mtakatifu huanza kuwabadilisha.

Maandiko: Warumi 6:1–14; Warumi 8:9–14, 29; 1 Wakorintho 6:11; 2 Wakorintho 3:18; Wagalatia 5:16–25; Waefeso 4:20–24; Wafilipi 1:6; Wafilipi 2:12–13; Wakolosai 3:1–17; 1 Wathesalonike 4:3–8; 1 Wathesalonike 5:23–24; 2 Wathesalonike 2:13; Waebrania 10:14; Waebrania 12:10–14; 1 Petro 1:14–16.

Wakorintho wa Pili 3:18 inasema waamini “wanabadilishwa kuwa mfano uleule, kutoka utukufu hadi utukufu” kwa Roho, nayo Wafilipi 1:6 inasema Mungu anaendelea na kazi njema aliyoianza hadi siku ya Kristo.

Huenda Waebrania 10:14 inaeleza tofauti hiyo kwa uzuri wa pekee:

Kristo “amewakamilisha kwa wakati wote” wale ambao sasa “wanatakaswa.”

Kazi iliyokamilishwa katika Kristo ipo pamoja na kazi ya utakaso inayoendelea.

Msingi wa kitheolojia wa uhariri wa NENO LIMEWEKWA WAZI

Kuhesabiwa haki ni hali thabiti ya mwamini mbele za Mungu katika Kristo; kutakaswa ni kazi inayoendelea ya Roho Mtakatifu ndani ya mwamini huyo aliyehesabiwa haki. Hatuhesabiwi haki kwa sababu kutakaswa kumetufanya kuwa wema vya kutosha. Tunatakaswa kwa sababu, tukiwa tumeokolewa kwa neema na kuhesabiwa haki katika Kristo, Mungu ametupa Roho wake na anatufanya tufanane na Mwana wake.

IX. Ubatizo

Ninaamini kwamba ubatizo ni amri ya wazi ya Yesu Kristo na ni tendo la utii linalotarajiwa kwa wanafunzi wake.

Yesu aliwaamuru wafuasi wake kufanya wanafunzi wa mataifa yote, wakiwabatiza kwa jina la Baba, la Mwana, na la Roho Mtakatifu.

Kwa hiyo, ubatizo haupaswi kupunguzwa kuwa desturi ya kidini ya hiari ambayo mfuasi wa Kristo anaweza kuipuuza tu.

Ni tendo la kumtii Yesu, na humtambulisha mwamini hadharani kuwa ameungana na Kristo, kifo chake, kuzikwa kwake, na ufufuo wake, pamoja na jumuiya ya watu wake.

Wakati huohuo, siamini kwamba tendo lenyewe la kubatizwa linamfanya mtu astahili wokovu au lina nguvu ya kuokoa bila Yesu Kristo.

Wokovu unategemea neema ya Mungu na kazi ya Kristo iliyokamilishwa.

Hata hivyo, kwa sababu Yesu ameagiza ubatizo, uanafunzi wa kweli unapaswa kuitikia amri hiyo kwa utii.

Maandiko yanapozungumza kuhusu ubatizo, vifungu hivyo vinapaswa kuachwa viseme kwa nguvu yake yote. Havipaswi kulegezwa ili vilingane na mfumo wa dhehebu uliowekwa mapema, wala kufanywa viseme zaidi ya maandishi ya Biblia yenyewe yanavyofundisha.

Maandiko: Mathayo 3:13–17; Mathayo 28:18–20; Matendo 2:37–41; Matendo 8:12, 35–39; Matendo 10:44–48; Matendo 16:30–34; Warumi 6:3–5; Wakolosai 2:12; 1 Petro 3:21.

X. Kanisa

Ninaamini kwamba Kanisa linajumuisha wote ambao kwa kweli ni wa Yesu Kristo, na huonekana katika makusanyiko ya mahali pamoja ya waamini.

Yesu Kristo ndiye Kichwa cha Kanisa lake.

Kanisa la mahali pamoja lipo ili kumwabudu Mungu, kutangaza Injili, kufundisha Maandiko, kufanya wanafunzi, kubatiza na kuadhimisha Meza ya Bwana, kuwajali waamini, kutekeleza nidhamu ya kibiblia, kuwatumikia wengine, na kushiriki katika utume wa Kristo ulimwenguni.

Hakuna dhehebu, kusanyiko, taasisi, mchungaji, mzee wa kanisa, mwalimu, au mamlaka nyingine ya kibinadamu yenye mamlaka sawa na au iliyo juu ya Kristo na Neno lake.

Maandiko: Mathayo 16:18; Mathayo 18:15–20; Matendo 2:41–47; 1 Wakorintho 12:12–27; Waefeso 1:22–23; Waefeso 4:11–16; Wakolosai 1:18; 1 Timotheo 3:1–15; Waebrania 10:24–25; 1 Petro 5:1–4.

XI. Meza ya Bwana

Ninaamini kwamba Yesu aliwaamuru wafuasi wake kuadhimisha Meza ya Bwana kwa kumkumbuka.

Mkate na kikombe hutangaza kifo chake cha kujitoa dhabihu na kuwakumbusha waamini agano jipya lililoanzishwa kwa damu yake.

Meza ya Bwana inapaswa kuadhimishwa kwa heshima, shukrani, kujichunguza, umoja, na kumkumbuka Kristo mpaka atakapokuja.

Umuhimu wake unategemea Yesu Kristo na kazi ya wokovu ambayo mkate na kikombe vinaielekeza.

Maandiko: Mathayo 26:26–29; Marko 14:22–25; Luka 22:14–20; Matendo 2:42; 1 Wakorintho 10:16–17; 1 Wakorintho 11:23–29.

XII. Uanafunzi wa Kikristo

Ninaamini kwamba Yesu hawaiti watu wakubaliane naye kiakili tu, bali wamfuate.

Mwanafunzi wa Yesu anaitwa kutubu, kuamini, kutii, kuwa mtakatifu, kupenda, kuwatumikia wengine, kujitoa, kuvumilia, na kushiriki katika utume wa Kristo.

Utii haumfanyi mtu astahili wokovu.

Utii ni mwitikio unaofaa wa mtu aliye wa Kristo.

Kwa hiyo, maisha ya Kikristo si kutegemea sheria ili kustahili mbele za Mungu wala kuishi bila sheria. Ni maisha yaliyobadilishwa kwa neema na kuishi chini ya ubwana wa Yesu Kristo.

Maandiko: Mathayo 4:19–20; Mathayo 7:21–27; Mathayo 16:24–26; Mathayo 28:19–20; Yohana 8:31–32; Yohana 14:15; Yohana 15:1–10; Warumi 12:1–2; Waefeso 2:8–10; Tito 2:11–14; Yakobo 1:22–25.

XIII. Ndoa ujinsia na heshima ya mwanadamu

Ninaamini kwamba Mungu aliwaumba wanadamu mwanamume na mwanamke, na akaanzisha ndoa kuwa muungano wa agano kati ya mwanamume mmoja na mwanamke mmoja.

Uhusiano wa kingono ni zawadi ya Mungu ndani ya agano hilo.

Kila mwanadamu ameumbwa kwa mfano wa Mungu, hivyo lazima atendewe kwa heshima, huruma, uvumilivu, na upendo.

Msimamo wa Kikristo haupaswi kamwe kuwa kisingizio cha chuki, ukatili, dharau, au kumdhalilisha mtu.

Wakati huohuo, huruma haiwalazimishi Wakristo kubadilisha maana ya mafundisho ya Maandiko kuhusu uumbaji, ndoa, ujinsia, dhambi, au utakatifu.

Utamaduni wa sasa unapopingana na mafundisho ya Biblia, ninaamini Wakristo wameitwa kubaki waaminifu kwa Maandiko huku wakimtendea kila mtu kwa upendo wa kweli na heshima.

Maandiko: Mwanzo 1:26–28; Mwanzo 2:18–25; Mathayo 5:27–32; Mathayo 19:4–6; Warumi 1:24–27; 1 Wakorintho 6:9–20; Waefeso 4:15, 29–32; Waefeso 5:22–33; Wakolosai 3:12–14; 1 Petro 3:8–9.

XIV. Ufalme wa Mungu

Ninaamini kwamba kupitia Yesu Kristo, Ufalme wa Mungu uliingia katika historia na kuleta mabadiliko ya msingi.

Yesu ndiye Masihi na Mfalme aliyeahidiwa.

Ufalme wake tayari upo popote utawala wake unapokubaliwa, lakini utimilifu wake kamili unangoja kurudi kwake.

Kwa hiyo, Wakristo wanaishi kati ya kuanzishwa na kukamilishwa kwa Ufalme, wakitangaza Injili, kufanya wanafunzi, kutafuta haki, kuonyesha rehema, kuwatumikia wengine, na kungoja kurudi kwa Mfalme.

Maandiko: Danieli 2:44; Danieli 7:13–14; Mathayo 3:2; Mathayo 4:17; Mathayo 6:9–10, 33; Mathayo 12:28; Mathayo 13:1–52; Luka 17:20–21; Yohana 18:36–37; 1 Wakorintho 15:24–28; Ufunuo 11:15.

XV. Mauti ufufuo hukumu na umilele

Ninaamini kwamba kifo cha mwili hakimalizi uwajibikaji wa mwanadamu mbele za Mungu.

Yesu Kristo atarudi.

Wafu watafufuliwa.

Mungu atawahukumu wanadamu kwa haki kamilifu.

Walio wa Kristo wataingia katika uzima wa milele pamoja na Mungu.

Maandiko pia yanafundisha uhalisi wa hukumu ya mwisho na adhabu ya milele.

Kweli hizi hazipaswi kutiwa chumvi ili kuleta msisimko, wala kulegezwa kwa sababu ni ngumu kuzikubali.

Tumaini la Kikristo linategemea ufufuo wa Yesu Kristo katika mwili na ahadi ya Mungu ya kuishinda hatimaye dhambi, mauti, na uovu.

Maandiko: Danieli 12:2; Mathayo 24:29–31; Mathayo 25:31–46; Yohana 5:28–29; Yohana 11:25–26; Matendo 17:30–31; 1 Wakorintho 15:20–58; 2 Wakorintho 5:10; 1 Wathesalonike 4:13–18; Waebrania 9:27–28; Ufunuo 20:11–15; Ufunuo 21:1–5.

XVI. Agizo kuu

Ninaamini kwamba Yesu Kristo aliwaamuru wafuasi wake kufanya wanafunzi wa mataifa yote.

Injili ni kwa kila jamii, lugha, kabila, na taifa.

Kwa hiyo, utume wa Kikristo unapaswa kumtangaza Kristo kwa uaminifu huku ukiheshimu lugha, utamaduni, na heshima ya watu wanaohudumiwa.

Injili haipaswi kuchanganywa na utamaduni wa Marekani, utamaduni wa dhehebu, siasa za vyama, au utambulisho mwingine wowote wa kibinadamu.

Wajibu wetu si kuzalisha nakala zetu wenyewe katika tamaduni nyingine.

Wajibu wetu ni kumtangaza Yesu Kristo kwa uaminifu na kuwasilisha Neno la Mungu ili watu wasikie, waelewe, waamini, na wamfuate.

Maandiko: Mathayo 24:14; Mathayo 28:18–20; Luka 24:46–49; Matendo 1:8; Warumi 10:9–17; 1 Wakorintho 9:19–23; Ufunuo 5:9–10; Ufunuo 7:9–10.

XVII. Maandiko ufasiri na unyenyekevu wa kitheolojia

Ninaamini Wakristo wanapaswa kuyakaribia Maandiko wakiwa na msimamo na unyenyekevu.

Kuna mafundisho ambayo Maandiko yanayasema wazi na ambayo Wakristo wanapaswa kuyasimamia kwa uthabiti.

Pia kuna vifungu ambavyo Wakristo waaminifu wanaoiamini Biblia wanaweza kufikia hitimisho tofauti juu yake.

Kwa hiyo, ninajitahidi kutofautisha kwa makini kati ya:

Yale ambayo Maandiko yanasema wazi.

Yale ambayo Maandiko yanaashiria kwa nguvu.

Yale ninayoamini kuwa hitimisho bora zaidi la kitheolojia linalotokana na Maandiko.

Hitimisho la kitheolojia linaweza kuwa na nguvu na msingi wa kulitetea bila kuwasilishwa kana kwamba mwandishi wa Biblia alilisema wazi.

Urithi wangu wa Kikristo ni muhimu kwangu, lakini hauna mamlaka juu ya Maandiko.

Uchunguzi makini wa maandishi ya Biblia, pamoja na maneno yake ya Kigiriki au Kiebrania, sarufi, muktadha, na uhusiano wake na Maandiko mengine, unaponifikisha katika hitimisho tofauti na ufasiri unaokubaliwa sana katika dhehebu, ninaamini nina wajibu wa kufuata maandishi huku nikiwatendea kwa upendo ndugu na dada wanaokielewa kifungu hicho tofauti.

Lengo langu si kuleta mambo mapya ya kitheolojia.

Lengo langu ni uaminifu.

Maandiko: Mithali 18:13, 17; Matendo 17:11; Warumi 14:1–13; 1 Wakorintho 4:6; 1 Wathesalonike 5:21–22; 2 Timotheo 2:15; 2 Timotheo 3:16–17; Tito 3:9; Yakobo 1:19; 2 Petro 3:15–18.

XVIII. Kristo na Zaburi 22

Ninaamini kwamba kilio cha Yesu msalabani,

“Mungu wangu, Mungu wangu, kwa nini umeniacha?”

ni rejeo la makusudi kwa Zaburi 22.

Yesu alikuwa akipata mateso na uchungu halisi, na maneno yake hayapaswi kamwe kutenganishwa na uhalisi huo.

Wakati huohuo, siamini kwamba kauli yake inapaswa kufupishwa tu kuwa hitimisho kwamba Yesu aliamini Mungu alikuwa amemwacha.

Maandiko ya Biblia hapo mwanzo hayakuwa na namba za sura na mistari tunazozifahamu leo. Kunukuu maneno ya mwanzo ya kifungu kinachojulikana kungekitambulisha na kuelekeza usikivu kwenye kifungu hicho kizima.

Yesu alisema maneno ya mwanzo ya Zaburi 22 wakati matukio yaliyokuwa yakizunguka msalaba yalipolingana kwa namna ya kushangaza na picha za zaburi hiyo.

Zaburi 22 inaeleza dhihaka.

Inaeleza watu wakitikisa vichwa vyao.

Inarekodi changamoto kwamba Yahweh amwokoe anayeteseka kwa sababu anapendezwa naye.

Inaeleza mavazi yakigawanywa na kura zikipigwa kwa ajili ya nguo.

Picha hizi zinaonekana moja kwa moja katika masimulizi ya Injili kuhusu kusulubiwa.

Kwa hiyo, Yesu hakuwa akinukuu Zaburi 22 pasipo muktadha.

Makuhani wakuu, waandishi wa sheria, wazee, na wengine walioyajua Maandiko ya Israeli walikuwapo alipokuwa akisulibiwa. Baadhi ya viongozi hao wa kidini walimdhihaki kwa maneno yanayofanana sana na zaburi ambayo Yesu aliirejelea.

Kwa hiyo ninaamini kuna msingi wa kuielewa nukuu ya Yesu kuwa kilio halisi kilichoelekezwa kwa Baba na pia ushuhuda wa makusudi wa Maandiko uliotolewa hadharani mbele ya watu walioyajua Maandiko hayo.

Maandishi ya Injili hayasemi kwamba kila aliyesikia alitambua Yesu alikuwa akifanya nini, nami sitawasilisha hitimisho langu kana kwamba Maandiko yamelisema wazi.

Lakini uhusiano wa kitheolojia na kifasihi ni wa kina:

Yesu aliirejelea Zaburi 22 wakati picha za Zaburi 22 zilipokuwa zikitokea mbele ya macho yao.

Na Zaburi 22 haiishii katika kuachwa.

Inatoka kwenye uchungu na kushindwa kunakoonekana, kuelekea kuokolewa, kuthibitishwa kuwa mwenye haki, kutangaza, kuabudu, na hatimaye mataifa kumgeukia Yahweh.

Zaburi huanza kwa mateso.

Inaisha kwa ushindi.

Kwa hiyo, nukuu ya Yesu msalabani inapaswa kueleweka ndani ya mwendo wa zaburi nzima.

Hata katika mateso yake, Yesu alieleza yaliyokuwa yakitokea kwa njia ya Maandiko.

Maandiko: Zaburi 22:1–31, hasa mistari ya 1, 6–8, 16–18, 22–31; Mathayo 27:35–46; Marko 15:24–34; Luka 23:33–49; Yohana 19:23–24.

XIX. Mamlaka ya mwisho

Ninaamini kwamba Yesu Kristo ni Bwana.

Maandiko ni Neno la Mungu lililoandikwa lenye mamlaka.

Injili ni ujumbe wa Mungu wa wokovu.

Kanisa ni la Kristo.

Na kila fundisho, mapokeo, ufasiri, huduma, dhehebu, na imani binafsi, pamoja na yangu mwenyewe, lazima vibaki chini ya Neno la Mungu.

Sidai kwamba ufasiri wangu hauwezi kukosea.

Ninakiri wajibu wa kujifunza kwa uaminifu, kupima kwa makini, kubaki tayari kufundishwa, na kufuata maandishi ya Biblia popote yanapoongoza.

Maandiko: Isaya 8:20; Mathayo 4:4; Mathayo 7:24–27; Mathayo 28:18; Yohana 8:31–32; Yohana 17:17; Matendo 17:11; 1 Wathesalonike 5:21; 2 Timotheo 2:15; 2 Timotheo 3:16–17.

Elewa kwanza.

Fasiri kwa makini.

Shikilia msimamo kwa unyenyekevu.

Hakiki kila kitu kwa Maandiko.

Na pale Maandiko yanaposema, yaache yawe na neno la mwisho.

— James Childers